Điều 66 Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định về cưỡng chế bằng biện pháp trích tiền từ tài khoản, phong tỏa tài khoản của người nộp thuế bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế. Quy định này đặt ra trách nhiệm trực tiếp đối với tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, nơi người nộp thuế mở tài khoản.
- 1. Khi nào áp dụng biện pháp cưỡng chế tài khoản?
- 2. Tài khoản nào không bị cưỡng chế?
- 3. Khi nhận quyết định cưỡng chế, ngân hàng phải làm gì?
- 4. Thời hạn trích chuyển tiền vào ngân sách nhà nước
- 5. Ngân hàng phải cung cấp thông tin tài khoản trong bao lâu?
- 6. Khi nào ngân hàng phải tạm dừng cưỡng chế?
- 7. Tổ chức tín dụng cần lưu ý gì?
- 8. Đặc biệt, ngân hàng cần lưu ý ba thời hạn quan trọng:
1. Khi nào áp dụng biện pháp cưỡng chế tài khoản?
Theo khoản 1 Điều 66 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, biện pháp trích tiền từ tài khoản, phong tỏa tài khoản được áp dụng đối với người nộp thuế bị cưỡng chế có mở tài khoản tại tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
Ngoài người nộp thuế thuộc các trường hợp quy định tại khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 48 Luật Quản lý thuế, biện pháp này còn áp dụng đối với tổ chức bảo lãnh nộp tiền thuế nếu quá 90 ngày kể từ ngày hết hạn nộp tiền thuế nợ theo văn bản chấp thuận nộp dần mà người nộp thuế chưa nộp đủ vào ngân sách nhà nước theo điểm b khoản 1 Điều 66 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
2. Tài khoản nào không bị cưỡng chế?
Không phải mọi tài khoản của người nộp thuế đều thuộc phạm vi cưỡng chế. Theo khoản 2 Điều 66 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, các tài khoản không thực hiện cưỡng chế gồm:
- Tài khoản nhận nguồn vốn ODA và vốn vay ưu đãi;
- Tài khoản nhận kinh phí bảo trì nhà chung cư;
- Tài khoản là tài sản bảo đảm nợ xấu của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài theo Luật Các tổ chức tín dụng;
- Tài khoản Quỹ bình ổn giá xăng dầu.
Vì vậy, khi nhận quyết định cưỡng chế, tổ chức tín dụng cần xác định đúng tài khoản thuộc phạm vi cưỡng chế và loại trừ các tài khoản được pháp luật quy định không thực hiện cưỡng chế.
3. Khi nhận quyết định cưỡng chế, ngân hàng phải làm gì?
Theo điểm b khoản 4 Điều 66 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, quyết định cưỡng chế được gửi cho tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài nơi người nộp thuế mở tài khoản ngay trong ngày ban hành quyết định.
Ngay khi nhận được quyết định, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải phong tỏa tài khoản với số tiền bằng số tiền ghi trong quyết định cưỡng chế theo điểm a khoản 5 Điều 66 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
Sau khi phong tỏa, ngân hàng phải thông báo bằng phương thức điện tử cho cơ quan quản lý thuế về số dư tài khoản sau khi phong tỏa. Thông tin này là cơ sở để cơ quan quản lý thuế ban hành lệnh thu ngân sách nhà nước.
4. Thời hạn trích chuyển tiền vào ngân sách nhà nước
Khi nhận được lệnh thu ngân sách nhà nước, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải trích chuyển số tiền của người nộp thuế bị cưỡng chế vào tài khoản thu ngân sách nhà nước mở tại Kho bạc Nhà nước ngay trong ngày hoặc chậm nhất là ngày làm việc tiếp theo theo điểm b khoản 5 Điều 66 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
Nếu số dư tài khoản thấp hơn số tiền phải nộp, ngân hàng thực hiện trích chuyển số tiền còn lại sau khi trừ số dư tối thiểu để duy trì tài khoản.
Trường hợp tài khoản tiếp tục phát sinh số dư mới, ngân hàng phải tiếp tục theo dõi và trích chuyển số tiền phát sinh cho đến khi thu đủ số tiền thuế nợ trên quyết định cưỡng chế.
Khi thực hiện trích tiền, ngân hàng phải thông báo bằng phương thức điện tử cho cơ quan ban hành quyết định cưỡng chế. Cơ quan này có trách nhiệm thông báo tình hình chấp hành nộp tiền để ngân hàng có cơ sở tiếp tục hoặc dừng việc trích chuyển.
5. Ngân hàng phải cung cấp thông tin tài khoản trong bao lâu?
Theo điểm c khoản 5 Điều 66 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, khi cơ quan quản lý thuế có văn bản yêu cầu cung cấp thông tin về số hiệu tài khoản, số dư tại thời điểm cung cấp và các thông tin liên quan khác, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải cung cấp trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản yêu cầu.
Theo khoản 3 Điều 66 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, thông tin tài khoản do tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cung cấp có thể được sử dụng làm căn cứ để cơ quan quản lý thuế ban hành quyết định cưỡng chế trong trường hợp cơ sở dữ liệu quản lý thuế chưa đầy đủ.
6. Khi nào ngân hàng phải tạm dừng cưỡng chế?
Theo điểm d khoản 5 Điều 66 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải tạm dừng việc trích tiền và phong tỏa tài khoản khi nhận được văn bản của cơ quan quản lý thuế đối với trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 69 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
Như vậy, ngân hàng cần căn cứ vào văn bản của cơ quan quản lý thuế để thực hiện việc tạm dừng, tiếp tục hoặc chấm dứt việc trích chuyển tiền theo quyết định cưỡng chế.
7. Tổ chức tín dụng cần lưu ý gì?
Đối với tổ chức tín dụng, việc thực hiện cưỡng chế tài khoản theo Điều 66 Nghị định 252/2026/NĐ-CP cần kiểm soát chính xác đối tượng bị cưỡng chế, loại tài khoản, số tiền phong tỏa, thời điểm trích chuyển và số dư phát sinh sau phong tỏa.
8. Đặc biệt, ngân hàng cần lưu ý ba thời hạn quan trọng:
- Phong tỏa tài khoản ngay khi nhận quyết định cưỡng chế;
- Trích chuyển tiền ngay trong ngày hoặc chậm nhất ngày làm việc tiếp theo kể từ ngày nhận lệnh thu ngân sách nhà nước;
- Cung cấp thông tin tài khoản trong 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận yêu cầu của cơ quan quản lý thuế.
Đây là những nội dung tổ chức tín dụng cần đưa vào quy trình tiếp nhận và xử lý quyết định cưỡng chế để bảo đảm thực hiện đúng Điều 66 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
