1. Đặt vấn đề
Ở Việt Nam việc chăn nuôi gia súc, gia cầm là một việc khá phổ biến. Hiện nay, hoạt động nuôi gà lấy trứng để cung cấp ra thị trường khá phổ biến. Tuy nhiên, một vấn đề được đặt ra là: Tại sao cá nhân nuôi trực tiếp để lấy trứng thì không phải nộp thuế, trong khi đó doanh nghiệp cũng thực hiện việc nuôi trực tiếp và lấy trứng thì lại phải nộp thuế?
2. Bản chất của hoạt động nuôi gà để lấy trứng
Điều đầu tiên cần phải xác định đó là việc nuôi gà lấy trứng là hoạt động sản xuất trong lĩnh vực chăn nuôi, nó không phải là hoạt động thương mại.
Ví dụ cả cá nhân và doanh nghiệp đều nuôi theo quy trình như nhau:
- Xây chuồng, trại;
- Mua gà giống;
- Mua thức ăn cho gà;
- Chi phí chăm sóc;
- Thu hoạch trứng;
- Bán trứng ra thị trường.
Tuy nhiên pháp luật thuế hiện hành có những chính sách riêng đối với cá nhân chăn nuôi trực tiếp và tổ chức chăn nuôi sản phẩm.
3. Đối với cá nhân nuôi gà và lấy trứng trực tiếp
Việc chăn nuôi đối với cá nhân là chăn nuôi trực tiếp, không qua chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường, chẳng hạn như làm sạch vỏ trứng bên ngoài thông thường và đáp ứng đúng điều kiện của pháp luật thì cá nhân đó sẽ được miễn thuế TNCN.
Cơ sở pháp lý
Căn cứ theo khoản 1 Điều 21 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định:
1. Miễn thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa qua chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường; sản xuất muối.
Vì vậy việc chăn nuôi gà lấy trứng trực tiếp để tạo thu nhập và tuân thủ theo điều kiện của pháp luật thì sẽ được miễn thuế thu nhập cá nhân.
Ví dụ:
Anh A là cá nhân trực tiếp nuôi gà để lấy trứng:
- Tự mua gà giống;
- Tự mua thức ăn cho gà;
- Thu trứng;
- Bán trứng do đàn gà tạo ra.
Trong trường hợp này, anh A đã trực tiếp thực hiện hoạt động chăn nuôi và tạo ra sản phẩm nên anh A được miễn thuế TNCN theo quy định.
4. Đối với doanh nghiệp nuôi gà lấy trứng kinh doanh
Trong khi cá nhân có thể được miễn thuế TNCN, thì đối với doanh nghiệp, về nguyên tắc, thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc phạm vi tính thuế TNDN.
Cơ sở pháp lý
Căn cứ khoản 1 Điều 3 Luật Thuế TNDN 2025 quy định về thu nhập chịu thuế:
“1. Thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp bao gồm thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ và thu nhập khác quy định tại khoản 2 Điều này”.
Do đó, doanh nghiệp có trang trại, trực tiếp nuôi gà lấy trứng, bán trứng ra thị trường về nguyên tắc phải chịu thuế TNDN.
Tuy nhiên, Luật TNDN vẫn có cơ chế miễn thuế đối với doanh nghiệp.
Căn cứ theo khoản 1 Điều 4 Luật Thuế TNDN 2025 quy định:
“1. Thu nhập từ hoạt động đánh bắt hải sản; thu nhập của doanh nghiệp từ sản xuất sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, chế biến nông sản, thủy sản (kể cả trường hợp mua sản phẩm nông sản, thủy sản về chế biến) ở địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn; thu nhập của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã từ sản xuất sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, chế biến nông sản, thủy sản (kể cả trường hợp mua sản phẩm nông sản, thủy sản về chế biến), sản xuất muối”.
Trường hợp doanh nghiệp chăn nuôi tại địa bàn kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn và đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật sẽ được miễn thuế.
5. Kết luận
Cá nhân và doanh nghiệp cùng trực tiếp nuôi gà lấy trứng nhưng có thể chịu cơ chế thuế thu nhập khác nhau. Không phải cá nhân nuôi gà lấy trứng thì sẽ được miễn thuế còn doanh nghiệp thì phải nộp thuế. Đối với cá nhân, hoạt động trực tiếp chăn nuôi tạo ra sản phẩm nông nghiệp được pháp luật có chính sách hỗ trợ nhất định. Trong khi đó doanh nghiệp hoạt động theo mục tiêu kinh doanh, có tổ chức sản xuất và phát sinh thu nhập từ hoạt động kinh doanh nên phải xác định nghĩa vụ thuế theo cơ chế doanh nghiệp. Tuy nhiên không phải doanh nghiệp sẽ phải đóng thuế trong mọi trường hợp, pháp luật vẫn có những chính sách miễn thuế, ưu đãi thuế theo quy định.
